Na jaren nog steeds verliefd? Ja dat kan!

Valentijnsdag, mijn vader vindt het maar commerciele onzin. Hij heeft er niets mee, maar ergens moet hij toch wel romantisch zijn, want ondertussen  zijn mijn ouders al 38 jaar getrouwd! En het mooiste is: ze zijn nog steeds verliefd. Veel mensen reageren sceptisch als ik dat vertel, maar ik geloof het echt. Hoe ze op elkaar reageren, hoe ze elkaar kunnen missen en hoe mijn moeder kan giechelen…ja hoor, echt die zijn nog zeker verliefd. Maar hoe zit het dan met de theorie dat verliefdheid na ongeveer een jaar over gaat in liefde?

Verliefdheid gaat over…

Eerdere onderzoeken stelden dat verliefdheid vermoeiend is voor mensen en na een paar jaar over gaat. Dat het vermoeiend is kan kloppen, je lichaam is er maar druk mee. Allerlei oppeppende stoffen worden actief tijdens de verliefdheid en zorgen ervoor dat je daar steeds meer van wil voelen (een soort verslaving). De serotonine levels (kalmerend) gaan juist omlaag bij verliefde personen en blijken net zo laag te zijn als bij mensen met OCD, een stoornis waarbij mensen obsessief en dwangmatig gedrag vertonen. Om die reden zoek je diegene waar je verliefd op bent steeds op. Hierdoor zijn verliefde mensen vaak ook wat labieler dan normaal. Gelukkig gaat verliefdheid over, stellen onderzoekers in 1999. Wanneer zij dezelfde mensen 1 of 2 jaar later testte bleken de hormoonlevels weer normaal te zijn. Deze mensen gaven ook aan niet meer zo verliefd te zijn.

Maar niet bij iedereen!

Tien jaar later, in 2009 is er echter onderzoek gedaan naar een specifieke groep mensen die na een lange relatie (in dit geval 20 jaar) aangaven nog steeds verliefd te zijn. De verliefde personen werden onderzocht in een MRI scanner. De proefpersonen kregen foto’s te zien, waaronder de foto van hun geliefde. En wat bleek? Bij het zien van hun geliefde ontstond er een hoge activiteit van het dopamine systeem: een geluksgevoel. Het bewijs: zelfs na 20 jaar bleken deze mensen nog steeds verliefd te zijn! Bovendien waren de hormoonlevels bij deze mensen ook in balans, zij hadden meer dopamine maar niet minder serotonine, waardoor zij niet labiel waren en zich goed voelden. Het kan dus wel! Dus ook na al die jaren mag je best je verliefdheid tonen vandaag, commerciele onzin of niet ;-)

Pas op: zelfcontrole kan even opraken!

Gister kwam ik helemaal ijskoud thuis, nadat ik op de fiets boodschappen had gedaan. Ik had boodschappen gedaan met flinke honger (nooit doen), dus moest veel moeite doen mezelf te beheersen om niet alle lekkere dingen mee te graaien. Toen ik echter thuis kwam, pakte ik alsnog een doos zoenen (neger mogen we niet meer zeggen) en voor ik het wist had ik er drie weggewerkt... Dit deed me denken aan het filmpje wat ik een hele tijd geleden op deze blog plaatste: het marshmallow experiment. Blijft een leuk filmpje om te zien, dus voor de liefhebbers hieronder nog een keer.

Volwassenen en chocolade koekjes

Een soortgelijk experiment is ook gedaan bij volwassenen. Proefpersonen werd gevraagd om voor het onderzoek een paar uur niet te eten. Bij aanvang van het experiment mochten ze plaatnemen aan een tafel met twee schalen. In de ene schaal zaten chocolade koekjes en in de andere schaal radijsjes. De ene groep kreeg geen beperkingen opgelegd en mocht van beide schalen pakken. De andere groep mocht alleen van de radijsjes pakken en moest zich dus beheersen om geen chocoladekoekjes te eten. De laatste groep had daar best moeite mee en zocht, net als sommige kinderen in het Marshmallow experiment, de grenzen op door wel aan de koekjes te ruiken. Wel wisten alle volwassen proefpersonen zich te beheersen, ze aten niet van de koekjes.

Hoe lang houden ze vol?

Hierna begon deel twee van het experiment. De proefpersonen werden naar een kamer gebracht waar ze zogenaamd een intelligentietest moesten doen door puzzels op te lossen. Echter, zoals vaker in dit soort onderzoeken, bleek de puzzel onoplosbaar. De vraag van de onderzoekers was dus hoe lang de proefpersonen door zouden zetten om de puzzel op te lossen. Proefpersonen die zich in het eerste deel moesten beheersen, gaven gemiddeld al na 8 minuten op. De groep die zich niet had hoeven beheersen had blijkbaar meer controle over; zij stopten pas na gemiddeld 20 minuten! Hieruit blijkt dus dat onze zelfcontrole niet onuitputtelijk is. Om jezelf te helpen is de beste tip dus om geen ongezonde dingen in huis te hebben, zodat je bij een moment van zwakte niets kunt vinden...

Hoe mensen monsters of helden worden; een confronterende video

Weet je nog? Die vreselijke beelden die opdoken van Amerikaanse soldaten in Irak die hun gevangen zowel lichamelijk als psychologisch mishandelden? Iedereen vond het walgelijk om te zien; de foto's haalden meteen het wereldnieuws. 

Toch vertelt Zimbardo in onderstaande video dat velen van ons ook tot dergelijk gedrag kunnen komen. Let op: de video bevat confronterende en nare beelden. Deze worden van te voren aangekondigd door Zimbardo. Gelukkig sluit hij af met een positieve noot: hoe sommige van ons tot heldendaden komen. 

Klantreviews: een gladde wolf in schaapskleren

NIEUW: GASTBLOGGERS! De komende tijd introduceren we verschillende gastbloggers die vanuit hun vakgebied de raakvlakken met gedragsbeïnvloeding zoeken. Dit keer is het de beurt aan Leon Cappel. Een Interaction Designer die zowel verstand heeft van de technische kant als van de psychologische kant. Wat gebeurt er aan gedragsbeïnvloeding op het web? 

De kans is groot dat jij bij jouw aankoopbeslissingen gebruik maakt van klantreviews. Deze reviews geven je de echte ervaring van bijvoorbeeld een product door klanten zoals jij – niet de marketingpraat van een bedrijf zelf. Maar hoe echt zijn die ervaringen? Straks vertel ik hoe bekaaid wij er als consument vanaf komen en geef tips over hoe je nepervaringen herkent.

Overtuigende reviews?

Wat maakt eigenlijk dat online klantreviews zo overtuigend zijn? Vanuit de gedragsbeïnvloeding spelen twee principes een rol: gelijkenis en sociale bewijskracht. Allereerst zijn de reviewers net als wij consumenten en hebben interesse in hetzelfde product als wij. Die overeenkomsten zorgen ervoor dat wij de reviewers sympatieker vinden en meer vertrouwen; meer dan de gladde verkoper die andere doelen nastreeft. Nog aardiger vinden wij de reviewer als ze dezelfde schrijfwijze hanteren en zij bijvoorbeeld uit dezelfde plaats komen of hetzelfde werk doen.

Daarnaast komt een hotel met 45 positieve reviews aantrekkelijker over dan een hotel met 5 positieve reviews. Dit is sociale bewijskracht: een beïnvloedingsprincipe dat inspeelt op het feit dat wij ons gedrag afstemmen op wat de meerderheid doet. Bij reviews werkt dit principe erg goed, doordat we vooral naar anderen kijken in onzekere situaties. Zoals boeken van een hotel waar je nog nooit bent geweest.

Macht en misbruik
Uiteindelijk gebruiken 98% van de online shoppers reviews bij hun beslissing en 70% vindt reviews extreem belangrijk (marktonderzoek e-tailing.com). Zo zag een klant een camera met een waardering van 2 sterren op de 5 en zei, “Een slechte rating van twee sterren. Ik zou er niet eens naar kijken.” Klantreviews zijn dus een machtige beïnvloeder van koopgedrag. De verleiding om zo’n machtige beïnvloeder te misbruiken lijkt me lastig te weerstaan voor de afdeling marketing.

Heel lastig, want nep gebruikersreviews zijn een steeds groter probleem. Zo vertelt de New York Times dat er een race ontstaat tussen bedrijven om zoveel mogelijk 5-sterren reviews online te krijgen. Als zo’n bedrijf geen authentieke reviews kan krijgen, dan huren ze daar mogelijk iemand voor in.

Eigen ervaring

Afgelopen week ging ik zelf op zoek naar een wasmachine online. Eentje van Samsung kwam goed uit verf in de reviews op Kieskeurig en Wehkamp. De inhoud van enkele reviews deed echter alambellen rinkelen, dus ging ik eens uitzoeken hoe je nepreviews kunt herkennen: 7 manieren om nepreviews te herkennen, tips van de New York Times, nog 30 manieren door lezers van Cunsumerist. Nadat ik die kennis toepaste op die prachtige reviews over de Samsung wasmachine, kwam ik tot een treurige conclusie. Wat kan ik nog vertrouwen?

Daarbij blijkt het herkennen van nepreviews een lastige taak voor mensen. Zo gooiden onderzoekers 400 nep en 400 echte positieve reviews door elkaar. Drie menselijke beoordelaars moesten vertellen wat echt en wat nep was. Dat konden ze niet. 

Gelukkig zijn er onderzoekers bezig met een algoritme om nepreviews automatisch te herkennen (pdf), die in 90% van de gevallen correct werkt. Tot die tijd ligt deze lastige taak bij onszelf.